In de Onze Lieve Vrouwekerk te Apeldoorn (Sint Franciscus parochie) organiseerde de Gemeenschap van Sant’Egidio op 23 maart de jaarlijkse oecumenische herdenkingswake van de martelaren en geloofsgetuigen van onze tijd. Met deze viering worden alle christenen herdacht die in het afgelopen jaar werden omgebracht vanwege hun geloof. Bisschop Hendriks van Haarlem-Amsterdam ging voor in de viering, namens het Aartsbisdom Utrecht woonde mgr. Woorts de herdenking bij.

Vertegenwoordigers van verschillende christelijke kerken en gemeenschappen waren bij de viering aanwezig, zoals mgr. Wallet (aartsbisschop Oud-Katholieke Kerk), ds. Mijnals-Doth (bisschop van de Evangelische Broedergemeente), rev. Tollefsen, van de Church of England, ds. Van Hilten-Matthijsen (secretaris van het Apeldoorns Beraad van Kerken), pastoor Abdo (Syrisch Orthodoxe gemeenschap in Enschede) en pastoor Ten Have en pastor Rutgers van de Sint Franciscus parochie. Namens Sant’Egidio was diaken Ronald Dashorst aanwezig.

In zijn overweging verwees mgr. Hendriks naar de gekozen Evangelielezing (Lc. 22, 24-30) waarin onder meer staat: “Maar Jezus sprak tot hen: ‘De koningen van de volkeren oefenen heerschappij over hen uit en hun machthebbers laten zich weldoeners noemen’.” Dit kan volgens mgr. Hendriks gelezen worden als een verwijzing naar de situatie waarin onze wereld zich bevindt: “De escalatie van geweld in de wereld van heden wordt soms in apocalyptische termen of als kruistocht gepresenteerd.” Hij citeerde kardinaal Pizzaballa, de Latijnse Patriarch van Jeruzalem, die daarover in deze dagen zei: “Er is geen nieuwe kruistocht, de ergste zonde is het manipuleren van de naam van God. God is met wie lijdt en sterft.”
Mgr. Hendriks: “Dit willen we vanavond doen: hen gedenken die getuigden van hun geloof in Jezus Christus die niet kwam om te heersen maar om te dienen; we gedenken hen die geen geweld gebruikten, die opkwamen voor de armen, voor de lijdenden, voor gerechtigheid. We gedenken hen wier leven was getekend door het Evangelie van Jezus Christus.”

Vervolging
Hij haalde onderzoek van het Pew Research Center en anderen aan, dat heeft vastgesteld dat christenen tot de godsdienst behoren die het meest doelwit is van vervolging en discriminatie. Hoe hierop te reageren? Mgr. Hendriks: “Wij zijn niet geroepen om geweld met geweld te beantwoorden, niet geroepen tot vergelding, we zijn geroepen om te dragen en verdragen, hoe moeilijk dat ook is, en tot inzet voor gerechtigheid, dat wél. Wij leven als christenen niet voor het hier en nu.”
Wel zijn we hier vanavond bijeen om in gebed solidair te zijn met martelaren die vanwege hun geloof zijn omgebracht, aldus de bisschop van Haarlem-Amsterdam. “Hun strijd was er een zonder wapens, voor vrede en gerechtigheid, gemotiveerd door geloof, hoop en liefde, geïnspireerd door Jezus Christus. Naar de letterlijke betekenis is een martelaar getuige, een getuige voor de waarheid, iemand die niet bezweken is voor de verleiding om méé te gaan met de machthebbers, iemand die niet is teruggeschrokken toen hij of zij door de dienst aan de armen of de inzet voor rechtvaardigheid gevaar begon te lopen.”

‘Niet ontmoedigd worden’
Tot slot vroeg mgr. Hendriks zich af hoe we zelf zouden zijn “als wij bij onze roeping en dienst gevaar zouden lopen. Zouden we vluchten of volharden? Zouden we zwijgen of getuigen? Hoe moedig zouden wij zelf zijn?” We mogen ons schamen als we ons onze eigen zwakheid en lafheid realiseren, aldus mgr. Hendriks, “maar laten we er niet door ontmoedigd worden, als we niet zo sterk en uit-één-stuk zijn geweest, als onze idealen van ons vragen. … Wil je dienen of wil je heersen, zul je standvastig zijn of zul je bezwijken als de verleiding op je weg komt. Ga je door met je dienst? Volhard je in je evangelisch getuigenis? Laten we ons voornemen om een getuige te zijn, in het spoor van al die martelaren die hun leven gaven voor het Evangelie.”

Tijdens de viering was de icoon van de martelaren van onze tijd voor het altaar geplaatst. Onderin zijn medechristenen afgebeeld die omwille van hun christen-zijn worden vervolgd, gemarteld en gedood, bovenin de icoon is Christus in de hemelse heerlijkheid afgebeeld – Hij dé martelaar bij uitstek.